Η παράταση έως τις 17 Ιουλίου 2026 για την ολοκλήρωση των έργων στα προγράμματα «Εξοικονομώ» δίνει επιπλέον χρόνο σε χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που βρίσκονται στην τελική ευθεία των παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης. Πέρα όμως από τη νέα προθεσμία, οι ήδη ενταγμένοι δικαιούχοι καλούνται να ολοκληρώσουν μια σειρά από διαδικασίες, ενώ τα πέντε ενεργά προγράμματα διαφέρουν σημαντικά ως προς τα ποσοστά επιδότησης, τις επιλέξιμες παρεμβάσεις και τις κατηγορίες που καλύπτουν.
Σύμφωνα με πληροφορίες , η παράταση δεν δόθηκε λόγω χαμηλής απορρόφησης των προγραμμάτων, αλλά επειδή μεγάλος αριθμός έργων βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και απαιτείται επιπλέον χρόνος για την ολοκλήρωση των εργασιών, των ενεργειακών επιθεωρήσεων και των διοικητικών διαδικασιών που προηγούνται της τελικής εκταμίευσης των επιχορηγήσεων. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι, αν και υπήρχε περιθώριο η προθεσμία να μετατεθεί ακόμη και έως τα τέλη Ιουλίου, επελέγη η 17η Ιουλίου ως καταληκτική ώστε να ακολουθήσουν οι απαραίτητοι έλεγχοι και οι πληρωμές εντός των χρονοδιαγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Στην πράξη, η νέα προθεσμία δίνει επιπλέον χρόνο στους ωφελούμενους να ολοκληρώσουν τις παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης, να εκδώσουν τα απαραίτητα πιστοποιητικά, να πραγματοποιήσουν τις τελικές πληρωμές προς τους αναδόχους και να υποβάλουν τον πλήρη φάκελο, ώστε να προχωρήσει η καταβολή της επιδότησης. Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία ειδικά για το «Εξοικονομώ 2025», το οποίο αποτελεί τον μεγαλύτερο κύκλο του προγράμματος μέχρι σήμερα.
Η ανάγκη στήριξης των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης παραμένει έντονη, καθώς το υψηλό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό εμπόδιο για τις περισσότερες οικογένειες. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, σχεδόν 8 στους 10 πολίτες δεν έχουν πραγματοποιήσει ενεργειακή ανακαίνιση τα τελευταία χρόνια, ενώ μεταξύ όσων είχαν ανάγκη παρεμβάσεων αλλά δεν προχώρησαν, το 82,9% δηλώνει ότι βασική αιτία ήταν το οικονομικό κόστος.
Ποια προγράμματα παίρνουν παράταση
Η παράταση αφορά πέντε ενεργά προγράμματα του «Εξοικονομώ» με διαφορετικά χαρακτηριστικά και επίπεδα επιδότησης. Το «Εξοικονομώ 2021» απευθύνεται σε κύριες κατοικίες με βασικά κριτήρια το αναμενόμενο ενεργειακό όφελος, το εισόδημα, τις βαθμοημέρες, την ενεργειακή κλάση του ακινήτου, την παλαιότητα του κτιρίου και κοινωνικά κριτήρια, όπως μονογονεϊκές οικογένειες, ΑμεΑ και πολύτεκνοι, ενώ τα ποσοστά επιδότησης κυμαίνονται από 40% έως 75% ανάλογα με το εισόδημα.
Το «Εξοικονομώ 2023» διατηρεί τα ίδια βασικά κριτήρια αξιολόγησης και τα ίδια ποσοστά επιχορήγησης (40% - 75%), ενώ το «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για Νέους» αφορά νέους έως 39 ετών και συνδυάζει επιδότηση για ενεργειακή αναβάθμιση έως 75%, με επιπλέον ενίσχυση έως 30% για εργασίες ανακαίνισης και bonus 15% όπου προβλέπεται. Ταυτόχρονα, το «Εξοικονομώ 2025» δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα ευάλωτα νοικοκυριά, προβλέποντας επιδότηση που φτάνει έως και το 100% για συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων, ενώ για τις υπόλοιπες κατηγορίες τα ποσοστά διαμορφώνονται από 50% έως 95%, ανάλογα με το εισόδημα και την κοινωνική ομάδα (πληγέντες, σεισμόπληκτοι, ΑμεΑ, τρίτεκνοι και πολύτεκνοι).
Για τις επιχειρήσεις, το πρόγραμμα «Εξοικονομώ Επιχειρώ» επιδοτεί παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης, όπως αντικατάσταση κουφωμάτων, εγκατάσταση αντλιών θερμότητας, συστημάτων σκίασης, φωτισμού και άλλων παρεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας, με ενίσχυση έως 50% του επιλέξιμου προϋπολογισμού. Παράλληλα, μέσω του «Αλλάζω Συσκευή στις Επιχειρήσεις» χρηματοδοτείται η αντικατάσταση ενεργοβόρου εξοπλισμού με νέες συσκευές υψηλής ενεργειακής απόδοσης, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και του λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων.
Το ΥΠΕΝ επισημαίνει ότι η νέα προθεσμία είναι οριστική, καθώς τα προγράμματα υλοποιούνται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο ολοκληρώνεται εντός των προβλεπόμενων ευρωπαϊκών προθεσμιών. Για τον λόγο αυτό καλεί όλους τους δικαιούχους να ολοκληρώσουν εγκαίρως τις εργασίες και να υποβάλουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, καθώς δεν προβλέπεται νέα παράταση.
Τα προγράμματα «Εξοικονομώ» αποτελούν βασικό εργαλείο της ενεργειακής πολιτικής, συμβάλλοντας στη μείωση του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, στη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και στην αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος της χώρας. Υλοποιούνται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση – NextGenerationEU.
